ناخشنودى را در چهرهء حضرت ديد ؛ گفت : يا رسول اللّه ! ؛ اين نخستين جنگى است كه با مشركين روبه‌رو شده‌ايم . كشتن اين مردان براى ما بهتر است تا اين كه آنان را زنده نگه دارى . عمر گفت : يا رسول اللّه ؛ اينان ترا تكذيب و از مكّه بيرون كردند . پس آنان را پيش دار و گردنشان را بزن ؛ على را بفرما تا گردن عقيل را بزند و به من اجازه ده تا گردن فلانى را بزنم و حمزه را اجازت ده تا گردن عبّاس را بزند كه اينان امامان كفرند . به همين مناسبت آياتى فرود آمد : ما كانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَكُونَ لَهُ أَسْرى حَتَّى يُثْخِنَ فِي الْأَرْضِ تُرِيدُونَ عَرَضَ الدُّنْيا وَ اللَّهُ يُرِيدُ الْآخِرَةَ وَ اللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ لَوْ لا كِتابٌ مِنَ اللَّهِ سَبَقَ لَمَسَّكُمْ فِيما أَخَذْتُمْ عَذابٌ عَظِيمٌ . « 1 » هيچ پيامبرى را سزاوار نيست كه اسيرانى بگيرد تا در زمين به طور كامل از آنان كشتار كند . شما متاع دنيا را مىخواهيد و خدا آخرت را مىخواهد ، و خدا شكست‌ناپذير حكيم است . اگر در آنچه گرفته‌ايد ، از جلب خدا نوشته‌اى نبود ، قطعا به شما عذابى بزرگ مىرسيد . موقعى كه رسول خدا ( ص ) پافشارى مسلمانان را براى گرفتن فديه ديد ، به آنان خبر داد كه عاقبت فديه اين خواهد بود كه به تعداد اسيران قريش ، از مسلمانان كشته شوند . مسلمانان پذيرفتند . « 2 » چنان كه خواهيم ديد ، آنچه رسول اكرم ( ص ) خبر داده بود ، در احد اتّفاق افتاد . به هر حال تصميم بر اخذ فديه گرفته شد . مقرر گرديد هر اسير از هزار تا چهار هزار درهم فديه بپردازد . قريش به تدريج با فرستادن فديه اسراى خود را آزاد كردند . رسول خدا ( ص ) به هر يك از اصحاب خود ، همان اسيرى را

--> ( 1 ) . انفال ( 8 ) : 67 - 68 . ( 2 ) . بنگريد : تاريخ الامم و الملوك ، 1 / 169 ؛ سيره حلبى ، 2 / 190 ؛ صحيح مسلم ، 5 / 157 ؛ بحار الانوار ، 19 ؛ اسباب النزول ، 137 ؛ حياة الصحابة ، 2 / 42 ؛ كنز العمّال ، 5 / 265 ؛ الدر المنثور ، 3 / 201 - 203 ؛ مشكل الآثار ، 4 / 291 - 292 ؛ المغازى ، 1 / 107 - 108 ؛ الكامل فى التاريخ ، 2 / 136 .